panelarrow

Moje3po3

Blog: opowiadania, reportaże, proza życia

metr_krawiecki

Sentymentalne pamiątki, ciekawostki i życie w zwariowanym sytemie angielskich miar.

| 0 comments

 

 

Wszystkie odcinki z cyklu – Prawdy Zdumiewające.

 

W Anglii nadal na codzień używa się starych miar, tutaj nikt Ci nie powie, ile kilometrów jest do najbliższego miasta, ani nie kupisz spokojnie litra mleka, czy kilka deka sera. Jedyne, co ratuje jak nie chcesz kupować na oko, to przeliczanie, albo dokładne czytanie opakowań, na szczęście podają też miary metryczne i jakoś da się odnaleźć i przyzwyczaić do ich systemu.

W języku mówionym nadal obowiązują pinty, stopy i mile. Trochę to dziwne i śmieszne, szczególnie jak ktoś Cię pyta ile kamieni ważysz. Trzeba się przyzwyczaić, że kamień to 1 stone odpowiada 14 funtom, czyli po naszemu 6,35 kilograma np. osoba ważąca 50 kilo waży 8 kamieni. Sprawę ułatwia kupienie wagi z podwójną podziałką, wiesz ile ważysz i na kontynencie i na wyspie, bez bawienia się w przeliczanie.

 

waga_w_Anglii

 

Pieczesz i gotujesz to szybciej nawykniesz do innego systemu miar, gdyż w każdym przepisie kucharskim obowiązują tradycyjne miary. W sumie wystarczy zapamiętać:

  • 1 uncja (1 oz) to 28,35 gramów.
  • 1 funt (1 lb) to 12 uncji, czyli 0,454 kilograma.
  • 1 stone (1 st.) to 14 funtów, czyli 6,35 kilograma.

I tak polecam drogę na skróty, czyli waga i wszelkiego rodzaju miarki w obu systemach, szkoda czasu i zachodu z przeliczaniem, ile to jest po naszemu.

 

miarka_angielska

 

Przecież tu nawet temperatura podawana jest Fahrenheitach, bez odpowiedniego termometru nie masz pojęcia, jak ustawić piekarnik, ani jaka temperatura za oknem. Jak nie jesteś w towarzystwie młodych ludzi, którzy już przestawili się na europejski sposób mierzenia temperatury to starszych możesz wystraszyć, albo wyjdziesz na głupa jak powiesz, że za oknem jest 1 stopień, bo 1 Fahrenheit (F)  to -17.22 °C, tutaj takich temperatur nie ma. Dla przykładu 18°C  to 64.4°F. Ściąga na wszelki wypadek, dla miłośników przeliczania na końcu artykułu, a teraz jeszcze więcej się z tym żyje na co dzień.

Na szczęście w marketach wpychasz do koszyka nie pamiętając o ich dziwnych miarach. Gorzej jak te są zamknięte, w niedzielę nagle brakuje mleka do kawki i trafiasz do corner shopu (lokalny sklepik na rogu co drugiej ulicy). Gdy powiesz w sklepie, że chcesz 2 litry mleka popatrzą na Ciebie dziwnie, chociaż na mleku pierwsza miara idzie w europejskich jednostkach, bo nie ma w sprzedaży butelek jedno czy dwu litrowych, tu butelki są w pintach np. 2 pinty mleka, 4 pinty itd. Pamiętam jak na początku prosiłam o mleko za funt, nim przyzwyczaiłam się, że to 4 pinty, czyli ponad 2 litry (2.272 litra).

 

mleko_w_Anglii

 

Jak się dobrze zorganizujesz to powoli zapominasz o przeliczaniu, a nowe miary wchodzą w nawyk, ale gdy widzisz niektóre ceny w to szczęka opada. Osobiście mam największy ubaw na stacjach benzynowych, cena paliwa podawana jest w pikusiach ( 1pennce = 1pee, co czyta się pi, stad nazwa angielskiego grosika pi – kuś, rzeczywiście nic nie warty, więc pikuś jako maleństwo do niego pasuje). Na angielskiej stacji na cenniku możesz zobaczyć np. 129, 8 pensów za litr.

Rany boskie mniejszej miary od pikusia nie ma, owszem monetę pół pika mam, noszę na szczęście jak polski grosik, ale ich nie ma w obiegu od wielu lat. Skąd się wzięły takie ceny? Z bardzo dawnych czasów, ludzie starsi wciąż pamiętają  monety mniejsze od angielskiego grosza, czyli pikusia.

 

pół_penny_1

Wspominają z czasów  wojny, jak w obrocie były farthing, haypenny, penny, thrupenny bit, sixpence, shilling, two bob bit, half crown, ten bob note, pound note, five pound note. Dziś takich już nie ma, ani koron, ani szylingów (nazywanych potocznie bob), ani  mniejszych monet niż 1 pence, a funt wcale nie jest papierowy tylko zwykła monetą, nie tak jak kiedyś, gdy pierwsze monety £1 nazywane Sovereign były wykonane z prawdziwego złota.

Nie chce zanudzać, mimo, że historia starych pieniędzy w Anglii jest fascynująca podam tylko dwie ciekawostki np. oryginalnie pisano  , później dopiero weszło £ z pojedynczym przekreśleniem,  najpopularniejsze było kiedyś było ‘£sd’  i ‘LSD’ (libraesolididenarii nawiązanie do monet rzymskich, a nie narkotyków). Kiedyś  12 pence było szylingiem, a 20 szylingów stanowiło jeden funt.

Moneta jednego funt a pierwotnie ważyła  troy srebra. ( To dlatego teraz nazywa się „funt szterling”). Jeden funt szterling został podzielony przez 240 sterling pensów, gdyż wtedy 240 penny stanowiło jeden „troy” w srebrze. Dawne czasy, gdy moneta jednego funta ważyła pół kilograma srebra. Na stacjach właśnie mamy pamiątkę sentymentalną odwołującą nas do tych czasów.

 

stacja_benzynowa_uk

 

Na koniec  o pieniążkach w slangu, jakby komuś z emigrantów było potrzebne… Fiver i Lady Godiva = £5, Tena i Tenner = £10, Pony = £25, Half a ton = £50, Ton = £100, Monkey = £500, Grand = £1000.

 

 
Miary w Wielkiej Brytanii  – podręczna ściąga emigranta

1 cm = 0.394 in
1 m = 1.094 yard
1 km = 0.621 mile
1 inch (in) = 2.54 cm
1 foot (ft.) = 12 in = 30.4 cm
1 yard(yd.) = 3 ft. = 91.4 cm
1 statute or land mile (mi.) 1760 yds = 5280 ft. = 1609
1 ounce,= 28.350 gramów
1 pound (lb.) = 16 ozs = 0.4535 kg
1 quarter (qr.) = 28 lbs = 12.70 kg
1 hundredweight (cwt.) = 4 quarters = 112 lbs = 50.802 kg
1 ton = 20 cwt. = 2240 lbs = 1016 kg = 1.016 ton
1 (fluid) ounce (fl.oz.) = 28.412 milliliter (ml)
1 liquid pint (pt.) = 20 ozs. = 0.568 litres
1 quart (qt.) = 2 pts = 40 ozs = 1.136 litres
1 gallon (gal) British Imperial = 160 British fl.ozs. = 4.546 litres

Udostępnij na:

Dodaj komentarz

Required fields are marked *.



*